Biografia Artikuj Media Libraria Dosje Problematika bashkëkohore Opinione dhe reagime Studime dhe hulumtime Kontakt
  Rri n’shpi, mos i dëmto të tjerët

Rri n’shpi, mos i dëmto të tjerët

 

Thirrjeve të autoriteteve për të qëndruar në shtëpi jo të gjithë i janë përgjigjur sa duhet. Tashmë na është bërë e qartë se mbrojtja nga virusi varet prej nesh: nëse i përmbahemi udhëzimeve për pastërti dhe qëndrim në shtëpi, mund ta kalojmë këtë sfidë me më pak pasoja. Ndryshe, shpërfillja e udhëzimeve duke mos u kujdesur për pastërtinë dhe duke dalë jashtë shtëpisë mund të na kushtojë shumë, jo si individë, por si shoqëri. Virusi mjafton ta godet një njeri e më pas të përhapet.

Këtë çështje pata dëshirë ta trajtojë edhe nga ana fetare. Dëmtimi i të tjerëve duke dëmtuar të tjerët më pas konsiderohet shpërfillje edhe e porosive fetare. Qëndrimi në shtëpi dhe largimi nga çdo gjë që mund t’i dëmtojë të tjerët është këshillë profetike. Madje, ajo trajtohet në një formë tejet interesante. Besimtari me etikë dhe moral të këtillë konsiderohet prej atyre që japin lëmoshë për vetveten.

Në hadithin e shënuar n koleksionet e Buhariut (2518) dhe Muslimi (84, teksti është i Muslimit) qëndron se Ebu Dherri r.a., e paskësh pyetur Muhammedin a.s.:

Cila vepër është më e mira?

Tha: Besimi në Allahun dhe xhihadi në rrugën e Tij!

Cilët skllevër janë më të mirët (për tu liruar)?

Tha: Ata që kanë çmimin më të shtrenjtë dhe që kanë vlerën më të madhe tek pronarët e tyre?

Po çfarë nëse nuk kam mundësi ta bëj këtë?- e pyeta.

Tha: Atëherë ndihmo një zejtar ose puno për dikë që nuk di të punojë!

O i Dërguari i Allahut, po çfarë nëse nuk kam mundësi për disa punë?- e pyeta.

Tha:  

تَكُفُّ شَرَّكَ عَنِ النَّاسِ فإنَّها صَدَقَةٌ مِنْكَ علَى نَفْسِكَ

Mos ju bëj keq njerëzve sepse kjo është lëmoshë e jotja për veten tënde.”

Pra, pamundësia për të bërë mirë, kërkon detyrimisht shmangien e çfarëdo veprimi që mund t’i dëmtojë njerëzit. Braktisja e të keqes të këtë hadith, siç kanë thënë dijetarët, nënkupton çdo të keqe fjalë apo vepër qoftë.

Përkthyer me gjuhën e gjendjes aktuale: Nëse nuk je jashtë në detyrë për të shëruar të prekurit ose për të kontribuar në parandalimin e kësaj sëmundje, atëherë kursejnë njerëzit nga të këqijat: mos dil, sepse dalja nuk të dëmton vetëm ty por edhe të tjerët.    

Siç kanë shpjeguar dijetarët, kjo është më e pakta që mund të bëjmë për shoqërinë, pra t’i kursejmë nga dëmtimi. Ndryshe, nëse i dëmton njerëzit, atëherë ti ngarkohesh me mëkate, dhe kështu e dëmton edhe veten tënde.

Allahu xh.sh., na mundësoftë ta kalojmë bashkërisht lehtë e më lehtë këtë fatkeqësi!

  DITËT E DHUL HIXHES NË KOHË PANDEMIE

Jemi në ditët më të mira të vitit. Dhjetët ditët e para të muajit dhul hixhe konsiderohen ditët më të mira të vitit. Allahu xh.sh., është betuar në këto ditë, duke aluduar kështu në vlerën e tyre.

﴿وَالْفَجْرِ، وَلَيَالٍ عَشْرٍ﴾

Pasha agimin! 2. Pasha dhjetë netët!” (el-Fexhr, 1-2)

Pejgamberi a.s., ka thënë:

«ما من أيَّامٍ العملُ الصَّالحُ فيهنَّ أحبُّ إلى اللهِ من هذه الأيَّامِ العشرِ . فقالوا : يا رسولَ اللهِ ، ولا الجهادُ في سبيلِ اللهِ ؟ ، فقال رسولُ اللهِ ﷺ : ولا الجهادُ في سبيلِ اللهِ إلَّا رجلٌ خرج بنفسِه ومالِه فلم يرجِعْ من ذلك بشيءٍ»

Nuk ka ditë ku punët e mira janë më të dashura tek Allahu sesa këto ditë, dhjetë ditët e Dhul Hixhxhes, i thanë: As xhihadi, o i Dërguari i Allahut? Tha: As xhihadi, pos atij i cili ka dalë vetë dhe me pasurinë e tij në rrugë të Allahut dhe nuk është kthyer me gjë.” (Transmeton Buhariu)

Këto ditë janë të këtilla për shkak të disa karakteristikave që Allahu xh.sh., ua ka dhënë, si:

-         në to është Dita e Arafatit

-         janë ditë në të cilat kryhet haxhillëku

-         ditë në të cilat theret kurbani

Këtu qëndron arsyeja pse besimtarë nga e gjitha bota mësyjnë vendet e shenjta në këto ditë. Duan që të fitojnë sa më shumë shpërblime.

Por, si t’ia bëjmë këtë vit, që u pamundësua shkuarja në vendet e shenjta për shkak të pandemisë?

A e zbeh kjo gjendje vlerën e këtij muaji dhe këtyre ditëve?

A privohemi ne si besimtarë nga mëshira dhe falja e Allahut xh.sh., për shkak të pamundësisë së qëndrimit në Arafat, kryerjes së haxhit, therjes së kurbanit?

Ibën Rexhebi, një prej dijetarëve të njohur, ka ofruar një përgjigje në formë të këshillës, e cila është dhe temë e kësaj hutbeje.

 

Kush nuk ka mundur të qëndrojë në Arafat

le të qëndrojë në kufijtë e Allahut që e njeh

Kush nuk ka mundur ta kalojë natën në Muzdelife

le ta kalojë në adhurim për Allahun që ta afrojë dhe pranë ta ketë

Kush nuk mund ta ther kurbanin në Mina

le ta ther epshin e tij, që të arrijë qëllimet

Kush nuk mund të arrijë në Qabe, për shkak se e ka larg

le ta synojë Allahun, të Cilin më afër se damarin e qafës e ka![1]

 

Rëndësia e këtyre këshillave qëndron në faktin se ato fenë e nxjerrin nga formalitet në rregulla dhe parime, të cilat na shërbejnë çdoherë, në çdo vend dhe kohë.

1)     Esenca e devotshmërisë

Pamundësia për të qëndruar në Arafat, në atë vend ku zbret mëshira e Allahut, nuk duhet të nënkuptojë lirinë për të vepruar çfarëdo. Kjo për arsye se devotshmëria nuk përcaktohet sipas qëndrimit në vende por sipas parimeve. Pejgamberi a.s., ka ofruar një parim se si të jemi të devotshëm dhe adhurues të sinqertë, ka thënë:

«اتقِ المحارِمَ تكنْ أعْبَدَ الناسِ»

Ruaju nga haramet, je adhuruesi më i madh!”[2]

 Ruajtja nga haramet e ka rëndësinë e vet pasi që konsiderohet prej veprave që dijetarët e klasifikojnë si lutje me vepër. Ka lutje që i themi verbalisht dhe të tjera tekstualisht. Bërja e veprave të mira është prej llojit që përmendëm dhe që ka rëndësi të madhe sepse tregon gjendjen tonë të vërtetë. Për këtë shkak, Allahu për ata që i largohen harameve, ka paraparë zgjidhje.

﴿وَمَن يَتَّقِ اللَّـهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا ﴿٢﴾ وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ﴾

“...e kush iu përmbahet dispozitave të Allahut, atij Ai i hap rrugë, (2) dhe e furnizon atë prej nga nuk kujton fare...” [Kur’ani: Talak: 2-3]

Pastaj, pamundësia për të qëndruar në Arafat nuk na privon nga shpërblimi i agjërimit të kësaj dite. Pejgamberi a.s., ka thënë:

»صيام يوم عرفة، أحتسب على الله أن يكفر السنة التي قبله، والسـنة التي بعده»

Llogaris në Allahun se agjërimi i Ditës së Arafatit i fal mëkatet e vitit para dhe pas saj. [3]

 

2)     Adhurimi dhe rëndësia e tij (sexhdeja)

Qëndrimi në pika të caktuara gjatë kryerjes së ritualeve të haxhillëkut ka rëndësinë e vete dhe në faljen e mëkateve. Pamundësia për të qenë në Muzdelife, nuk na pengon që të jemi pranë Allahut. Në sexhde e kemi Allahun më afër se në Muzdelife. Pejgamberi a.s., ka thënë:  

» أَقْرَبُ ما يَكونُ العَبْدُ مِن رَبِّهِ، وهو ساجِدٌ، فأكْثِرُوا الدُّعاءَ»

Besimtari më së afërmi Allahut është duke qenë në sexhde, andaj shpeshtojeni duanë! [4]

 

3)     Shmangia nga rrugët që çojnë në lajthitje

Therja e kurbanit është më shumë se simbolikë. Është një ritual me mësime të shumta. Allahu xh.sh., na ka treguar se është devotshmëria jonë ajo që shkon tek Allahu, jo mishi dhe gjaku i kurbanit (Kur’ani: Haxh: 37). Andaj ajo që duhet të veprojmë është që duke e therur kurbanin, ta therim edhe epshin, ta heqim qafe atë që na shmang nga Allahu. Të jemi tërësisht të Allahut, ashtu siç Ai na mëson në Kur’an:

﴿ قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ﴾

Thuaj: “Namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime janë thjesht për Allahun, Zotin e botëve.” [Kur’ani: En’amë: 162]

Kjo është esenca e porosisë së Ibën Rexhebit.

 

4)     Lutja dhe përgjërimi

Nëse disa gjëra fizikisht na ndajnë, si qëndrimi tani në Qabe, atëherë të kujtojmë se afërsia jonë me Allahun nuk diktohet detyrimisht vetëm nga vende të caktuara. E përmendëm sexhden më parë dhe lutjen në të. Duaja është mjeti që na lidh drejtpërdrejt me Allahun xh.sh.

﴿وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي وَلْيُؤْمِنُوا بِي لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُونَ﴾

Kur robërit e Mi (besimtarë) të pyesin për Mua, (thuaju se) Unë jam afër, i përgjigjem lutjeve të lutësit, kur ai më lutet Mua. Prandaj, le t’i përgjigjen thirrjes Sime dhe le të më besojnë Mua, për të qenë në rrugë të drejtë.” [Kur’ani: Bekare: 186]

Nëse duaja është e këtillë, atëherë njeriu që e lëshon këtë mundësi konsiderohet më i dobëti. Muhammedi a.s., ka thënë:

»أعجَزُ النَّاسِ من عجزَ عَنِ الدُّعاءِ«

Më i dobëti në mesin e njerëzve është ai që nuk mund të bëjë dua...![5]

 

Përmbledhje

Nëse duam të jemi afër Allahut dhe ta gëzojmë mëshirën dhe faljen e Tij çdoherë, atëherë le të kujtojmë se këtë mund ta arrijmë nëpërmjet katër gjërave:

1)     Devotshmëria

2)     Adhurimi

3)     Shmangia nga epshet, dhe

4)     Lutja.



[1] Ibën Rexheb el-Hanbelij, Letaif el-mearif, (Damask: Dar Ibn Kethir, 1999), f. 499.

[2] Hadithin e shënon Tirmidhiu në Sunen, ndërsa Albani në Essilsiletu essahihah, nr. 930, e konsideron hadith hasen.

[3] Hadithin e shënon Imam Muslimi.

[4] Hadithin e shënon Imam Muslimi.

[5] Hadith autentik. Shih: Sahih el-xhami, 1044.

  THËNIE TË ÇMUARA NGA MUSTAFA SIBAI

Sikur ta shikoje botën me syrin e shpresës dhe optimizmit, do ta shihje bukurinë në çdo cep të saj.

Nëse të është dhënë nga Allahu një shkathtësi a talent që të tjerët nuk e kanë, atëherë mos e shkatërro atë duke shfaqur mendjemadhësi dhe përbuzje ndaj të tjerëve.

Po të mos ishte dhimbja, sëmundja do të ishte pushim që do të na e bënte të dashur përtacinë. Po të mos ishte sëmundja, shëndeti do të rrëmbente impulset më të bukura të mëshirës tek njeriu. Po të mos ishte shëndeti, njeriu nuk do të mund të kryente obligimet dhe as të nxitonte në punë të mira dhe fisnike. E po të mos ishin obligimet dhe punët fisnike, ekzistenca e njeriut nuk do të kishte kuptim.   

Tregues i moralit të lartë është që në shtëpi të kesh sjelljet më të mira.

Nëse je duke ecur në një rrugë të shtruar, para se të mburresh se ke tejkaluar bashkudhëtarin tënd, mos harro të përkujtosh meritat e atyre që janë lodhur para teje në shtrimin e saj, pa të cilët ti nuk do të mund ta përshkoje atë.

Pushteti i të vërtetës për një orë mund të shkatërrojë atë që e kota ka realizuar ndër vite.

Hipokriti është njeriu që nënvlerëson veten për aq sa mbivlerëson interesin dhe përfitimin.  

Do të justifikohet para Allahut ai që ka urdhëruar për të mirë dhe ka ndaluar nga e keqja edhe nëse nuk e ka marrë fjalën e tij askush.

Gjithësia është libri i madh i palosur prej të cilit shkencëtarë kanë lexuar vetëm disa fjali.

Bukuria e jetës është të pajtosh me atë që ke.

Mos ia beso sekretin tënd një gënjeshtari.

Mos ia beso pasurinë tënd një lakmitari.

Mos ia beso dijen tënde një të padituri.

Mos ia beso fenë tënde një mashtruesi.

Pavarësisht se sa shumë dhimbje mund të kesh, prapë mirësitë tjera me të cilat disponon janë kapital i mjaftueshëm për ë bërë një jetë të lumtur.

Mos iu anko askujt përpos vëllait të sinqertë dhe fisnikut ngushëllues sepse ankesa është moment përulje që mund ta keqpërdorë armiku i përbetuar apo ziliqari zemërzi. E po pate mundësi të mos i ankohesh askujt tjetër pos Allahut, Mëshiruesit Mëshirëplotë, bëje!

 

Burimi:  https://www.thaqfya.com/best-sayings-mustafa-sibai/
  Urtësi dhe këshilla
Urtësi dhe këshilla

(https://sedatislami.files.wordpress.com/2020/07/utesi-july2020.pdf)

 

1.  94% e dështimeve ndodhin, jo pse njerëzit heqin dorë për ta realizuar një punë të caktuar, porse ata shpërfillin sistemin apo programin sipas të cilit duhet të kryhet ajo punë.

2. Ai që nuk lexon libra të mirë është baras me atë që nuk lexon fare.

3. Allahun xh.sh., dhe ahiretin mos i harro kurrë. Aliu r.a.

4. Atë që ke dëshirë ta kesh në ahiret, jepe sot. Atë që ke frikë ta kesh në ahiret, braktise sot. Seleme bin Dinar

5. Bindja se bota do të trajtojë me mirësjellje për shkak se ti je njeri i edukuar e i mirë i ngjason bindjes se luani nuk do të të hajë për shkak se ti je vegjetarian.

6. Çdo moment të stërvitjes e kam urryer por i kam thënë vetes: mos u dorëzo, lodhu tani pak që pjesën tjetër të jetës ta jetosh si hero. Muhammed Ali

7. Dëmin që një magjistar nuk mund ta bëjë për një vit, një bartës i fjalëve dhe gënjeshtar e bëjnë për një orë. [Jahja bin Kethiri, Behxhetu el-mexhalis, 1/403]

8. Dështimi është erëza e cila suksesit i jep shije.

9. Dështimi është shansi i vetëm që ta jep mundësinë përsëri të fillosh nga e para me më shumë përvojë e zgjuarsi. Henry Ford 

10. Diku në mes të dhimbjes fshihet diç që na gëzon andaj ji optimist!

11. Dikush i tha një urtari: Na e përshkruaj shpëtimin? Tha: Të të kalojë dita ndërsa nuk ke bërë asnjë mëkat!

12. Disa njerëz presin të ndodhë diç që të ndryshojnë ndërsa disa të tjerë ndryshojnë kur të goditen nga ndonjë gjë e dhimbshme apo kur të ndryshojnë rolet e tyre në jetë. Ndryshimi i vërtetë ndodhë vetëm atëherë kur të jetë rezultat i pjekurisë, meditimit, ngritjes së vetëdijes, vullnetit dhe ndjenjës së përgjegjësisë. Tarik Suvejdani

13. Distanca e largët nuk paraqet vështirësi. Vetëm hedhja e hapit të parë paraqet vështirësi.

14. Do të dëgjosh rrëfime të shumta për #lumturinë por mos harro atë do ta gjesh vetëm në #adhurimin për Zotin tënd!

15. Dy gjëra mos i përmend kurrë: mirësinë që ia ke bërë dikujt dhe të keqen që ta ka bërë dikush. Aliu r.a.

16. Dy gjëra shkaktojnë vrazhdësinë e zemrës: fjalët e tepërta dhe ushqimi i tepërt. [Fudajl b. Ijadi, Reudatu el-ukala, 68]

17. Dy gjërave mos ia ke frikën sepse janë në dorën e Allahut: rrizkut dhe vdekjes. Aliu r.a.

18. E ardhmja i përket atyre që përgatiten për të sot. Malkolm X

19. E pyetën një urtar: Cili është sekreti i buzëqeshjes sate? Turpërohem të shfaqi shenja brenga a mërzie ndërsa puna ime është në dorën e Allahut! – u përgjigj. 

20. Ëndrrat janë të vërteta, miqtë e mi! Vetëm dështimi për t’i realizuar ato është mashtrim. Toni Cade Bambara

21. Fillo nga ajo që është e domosdoshme, për të kaluar më pas tek ajo që është e mundshme, për të përfunduar kështu së realizuari atë që shihet e pamundur. 

22. Frikësimi dhe kërcënimi janë parim dominues në botën arabe (dhe jo vetëm sh.p.). Pushtetari ushtron kërcënimin në emër të ruajtjes së sistemit; kleri në emër të ruajtjes së fesë, intelektuali në emër të luftimit të prapambetjes. Të gjithë këta janë përgjegjës për vazhdimin e kësaj tiranie dhe shndërrimin e saj në kulturë dominuese në nivel pushtetarësh dhe popujsh. Dr. Xhemal AbduSettar

23. Gjuha është egërsirë që shqyen: nëse njeriu  e lidh, shpëton, ndryshe, nëse heq dorë prej (përkujdesej ndaj) saj, e kafshon. Gënjeshtari zbulohet nga gjuha e vet. [Ibn Hibbani, Reudatu el-ukala, 81]

24. Heronjtë nuk bëhen në salla fitnesi. Heronjtë bëhen nga diç që qëndron e zhytur thellë në brendësinë e tyre: vullneti, dashamirësia dhe vizioni. Muhammed Ali

25. Heshtja ndonjëherë vlerësohet me njëqind përgjigje. (përkthim)

26. I padobishëm nuk është vetëm ai që nuk punon fare por edhe ai që kryen një punë ndërsa ka mundësi ta kryejë një tjetër më të mirë. Sokrati

27. I suksesshëm është ai që ndërton kalanë e suksesshme nga gurët me të cilët e kanë gjuajtur armiqtë. David Brinkley

28. Ideja shkurtimisht: vendose një qëllim dhe mos hiq dorë derisa ta realizosh. Haule Kazvini

29. Jeta është thjesht një seri e problemeve të ndryshme dhe të pandalshme, por ajo që ka rëndësi është si ndikohemi ne prej tyre.

30. Jeta nuk na dhuron tërë atë që duam kështu që pajto me atë që Allahu ka caktuar për ty!

31. Jeta o do të jetë një aventurë e guximshme e nuk do të jetë asgjë.

32. Ji i vendosur për të arritur qëllimet, pavarësisht vështirësive!

33. Ji me Allahun që të jetë me ty!

34.  Jo çdo gjë që thuhet meriton vëmendje andaj perfeksionoje artin e shpërfilljes ndaj të parëndësishmes.

35.  Jo çdo gjë që thuhet meriton vëmendje. Disa gjëra thjesht shpërfilli.

36. Kam mësuar se mendja është sikur ara dhe se çdo ide që e përpunon për kohë të gjatë është sikur procesi i ujitjes. Ne nuk do të korrim tjetër pos ideve që kemi mbjellë, të mira apo të këqija qofshin. Kifah Fejjad

37. Kam mësuar se mendja i ngjan arës ndërsa idetë farërave. Atë që e mbjellim, e korrim. Kefah Fejjad

38. Ke besim në Allahun se Ai të ndihmon dhe përkrahë në çdo kohë!

39. Kurrë mos u përlajë me derrin në baltën e tij, që të dëfrehet ai dhe të fëlliqesh ti! (urtësi angleze)

40. Kush mund ta perfeksionojë durimin, mund ta perfeksionon çdo gjë tjetër. Andrew Carnegie

41. Kush nuk gjen guxim të mjaftueshëm për t’iu qasur rreziqeve, kurrë nuk do të arrijë asgjë në jetën e vet. Muhammed Ali 

42. Kush të garon në fe, garoje. Kush të garon në dynja, hidhja në qafë atë. Hasan Basriu

43. Le ta dëgjojnë përherë veprat tua zërin e qëllimit tënd më të lartë! Haule Kazvini

44. Mendjet e mëdha kanë qëllime, të tjerat kanë dëshira. Washington Irving

45. Mendoje të kaluarën dhe ëndërroje të ardhmen por (vetëm) të tashmen jetoje. Stiv Xhobs

46. Më me rëndësi se të lëvizësh përpara shpejtë është të lëvizësh në drejtimin e duhur. Tomas Edisoni

47. Mësohu që gjithnjë të ndërmarrësh iniciativa. Ji veprimi, jo kundërveprimi. Dale Carnegie

48. Mos e adhuro Allahun që të të jep, adhuroje që ta bësh të kënaqur, sepse, nëse e arrin kënaqësinë e Tij, begatitë e Tij ndaj teje do të jenë pafund!

49. Mos e ndërto #lumturinë tënde mbi mjerimin e të tjerëve dhe mos i bë padrejtësi askujt që të justifikosh gabimet tua. Ndërtoje lumturinë larg dëmtimit të të tjerëve. (përkthim)

50. Mos ia trego sekretin tënd askujt tjetër pos Allahut xh.sh., dhe vetes sate. Aliu r.a.

51. Mos ke frikë nga planet e njerëzve sepse e tëra që mund të bëjnë është ta realizojnë vullnetin e Zotit. Sharavi

52. Mos kërko që gjërat të jenë më të lehta por që ti të jesh më i kompletuar.

53. Mos shpreh keqardhje pse i ke trajtuar të tjerët mirë ndërsa ata të kanë trajtuar keq sepse, në fund të fundit, Allahu do të llogarit ty sipas nijetit që pasur dhe ata sipas nijeteve që kanë pasur. Muhammed Mutevli Sha’ravi 

54. Mos thuaj kam dështuar por thuaj ende nuk ia kam dalë!

55. Mos u bë pesimist, sado që të kesh vështirësi! Mbështetu në Atë që nuk vdes kurrë!

56. Mos u lidh për të kaluarës sepse po të ishte e mirë nuk do të ndahej.

57. Mos u mbështet shumë tek njerëzit sepse edhe hija jote në vende të errëta të braktisë. (fjalë arabe) 

58. Mund të jetosh pa shikim por jo edhe pa shpresë.

59. Mund të mos kesh mundësi të mbash nën kontrolle rrethanat por mendimet po. Mendimi pozitiv sjell veprimin pozitiv, ndërsa bashkë sjellin rezultate pozitive. Ibrahim Fekij

60. Mund të ndihesh i dëshpëruar nëse dështon por më keq shumë do të ndihesh nëse fare nuk provon. Beverly Sills

61. Mund të thuhet përgjithësisht se njeriu me suksesin më të madh në jetë është ai që posedon me informacionet më të mira.  Benjamin Disraeli

62. Ndryshimet modeste në rutinën tonë ditore mund të realizojnë suksese të mëdha në të ardhmen.

63. Në dynja përpiqu t'i kënaqësh vetëm dy veta: nënën dhe babanë. Aliu r.a.

64. Në fatkeqësi e vështirësi ngushëllohu me durim dhe namaz. Aliu r.a.

65. Nëse ai që ka baba ndihet i sigurt, si të mos ndihet besimtari që ka Allahun?! Sha'ravi

66. Nëse e sheh një të varfër në vendet islame, dije se ekziston një i pasur që ka vjedhur pasurinë e tij. Sha'ravi

67. Nëse ende nuk keni një qëllim, atëherë qëllimi juaj i parë le të jetë vendosja e një qëllimi. William Shakespeare

68. Nëse nuk ke asnjë kundërshtar a ziliqar, atëherë ti je dështak! Sha'ravi

69. Nëse nuk ke fituar vëmendjen e të tjerëve, dije se mesazhi yt nuk është përcjellë siç duhet.

70. Nëse nuk mund ta thuash të vërtetën, mos i duartrokit të keqes! Sha'ravi

71. Nëse nuk përpiqesh të bësh diç përtej asaj që e zotëron, atëherë ti nuk do të avancosh kurrë.

72. Nëse tek ti ekziston dëshira e vërtetë për të braktisur çfarëdo zakoni të keq, atëherë kjo nënkupton se ti je shëruar prej atij zakoni 51%. Teodor Rozvellt

73. Nga e sotmja merr mësim, nga e kaluara përvojë. Selman Audeh

74. Nuk e di sekretin e suksesit ndërsa atë të dështimit po; përpjekjen për t’i kënaqur të gjithë. Bill Cosby

75. Nuk ekziston ndonjë hap i vetëm gjigant që ka realizuar suksese. Jo, ekzistojnë shumë hapa të vegjël që të çojnë tek suksesi. Arthur Koestler

76. Nuk ka gjë më të dashur për shpirtin e besimtarit se kur sheh gruan deh fëmijët e vet të përkushtuar në fe. Muhammed bin Ka’b el-Kuredij, sipas: Tefsir el-Begavij, 2/99.

77. Nuk ka njeri të dobët. Ka vetëm njerëz që nuk janë të vetëdijshëm për kapacitetet e tyre. Leo Tolstoi

78. Nuk ka njeri të dobët. Ka vetëm njerëz që nuk janë të vetëdijshëm për kapacitetet e tyre. Leo Tolstoi

79. Nuk mund ta realizosh një gjë të madhe nëse nuk ushqen dashuri për të.

80. Njerëzit kanë më shumë nevojë për dije se për ushqim e pije, sepse, nëse gjatë ditës kemi nevojë një ose dy herë për ushqim, për dije kemi nevojë në çdo frymëmarrje. Imam Ahmedi

81. Njerëzit nuk dështojnë për mungesë kapacitetesh por për mungesë disipline.

82. Njeriu me vetëbesim thotë: kjo punë paksa e rëndë por e mundshme, ndërsa ai që vuan nga mungesa e vetëbesimit thotë: e mundur por duket e vështirë.  Thomas Carlyle

83. Njeriu pa qëllim sikur anija pa timon; nuk zgjat shumë e përplaset për shkëmbinjve.

84. Një natë, Hasan Basriu ndërsa lutej e përsëriste shpesh këtë dua: O Allah, fale atë që më ka bërë padrejtësi! Dikush që e dëgjoi duke e bërë duanë, e pyeti: Po lutesh për ata që të kanë bërë padrejtësi aq shumë saqë më bëre të dëshiroja të isha unë ai që të kam bërë padrejtësi! Si të mos lutem, kur Allahu thotë në Kur'an: "...e kush falë dhe pajton, shpërblimi i tij është te Allahu..." (Shura: 40)

85. Objektivat nuk janë të nevojshme thjesht për të na motivuar por edhe për të na mbajtur gjallë.

86. Optimizmi është arti të cilin e zotërojnë vetëm ata që kanë shumë besë në ndihmën e Allahut xh.sh. (përkthim)

87. Padrejtësia ndokund, është kërcënim ndaj drejtësisë gjithkund. Martin Luter King

88. Pas mbështetjes në Zot, nuk ka gjë që sjell suksesin më shumë se insistimi dhe këmbëngulja, sepse ato tejkalojnë çdo sfidë e pengesë.

89. Pavarësisht situatave, sfidave dhe faktorëve të jashtëm, ti duhet të kesh ndjesi pozitiviteti çdoherë. Ibrahim Fekij

90. Pengesat janë ato gjërat e frikshme që fillon t’i shikosh vetëm kur ta kesh larguar shikimin nga qëllimi yt. Henry Ford

91. Pengesë kryesore për realizimin e sukseseve tek shumë njerëz nuk janë sfidat që hasin në rrugë por hamendja dhe frika për t’ia filluar. Abdulkerim Bekkar 

92. Për të zbuluar kontinente të reja, fillimisht duhet ta bindësh veten se do të lundrosh në ujëra pa mos pasur mundësi ta shohësh bregdetin për kohë të gjatë.

93. Përvoja është ajo që fitohet atëherë kur nuk fitohet ajo që ke synuar.

94. Përvoja nuk është ajo që na ndodhë por ajo që ndërmerr njeriu kur t’i ndodhë diçka.

95. Po të përgojoja dikë, do ta përgojoja nënën time, sepse ajo meriton më së shumti sevapet e mia. Imam Shafiu

96. Pranoji sfidat që të përjetosh ekstazën e fitores. George S. Patton

97. Prapa çdo suksesi fshihen mijëra përpjekje të rëndomta të cilat nuk i sheh dhe vlerëson askush.

98. Problemet, në fakt, janë forca jote pozitive e cila fshehurazi përpiqet të ta mësojë një gjë të caktuar, andaj mos i injoro!

99. Punët e mëdha nuk kryhen me forcë por me përpjekje dhe insistim. Samuel Xhonson

100. Që të keni vepra të pastra, pastrojeni shpirtin më parë. Omer b. Abdul Aziz

101. Që të kesh sukses, dëshira për suksesin duhet ta mund frikën për dështimin.

102. Sekreti i ndryshimit fshihet në orientimin e kapacitetit tënd për të bërë një punë të re, jo për ta luftuar atë që ka kaluar. Dan Millman

103. Sekreti i suksesit fshihet në të qenit i pathyeshëm në qëllimin që ke. Benjamin Disraeli

104. Sekreti i suksesit qëndron në shfrytëzimin e dhimbjes dhe kënaqësisë në vend që të lejosh ato të të shfrytëzojnë ty. Tony Robbins

105. Sukseset e mëdha kanë nevojë për shumë duar. Ai që ka frikë lartësitë, do të jetojë përherë poshtë.

106. Suksesi nuk është rezultat i shmangies së çdo gabimi por rezultat i mos përsëritjes së një gabimi dy herë. Xhorxh Bernard Shou

107. Suksesi nuk kërkon shumë dituri; suksesit i duhet urtësia. Thomas Henry Huxley

108. Shanset janë të shumta por nuk qëndrojnë përgjithmonë para dyerve tona. Abdullah Shiti 

109. Shikoje jetën me optimizëm! Qarja dhe ankesat e shumta për problemet që na shfaqen në rrugë bëjnë që koha dhe angazhimi ynë intelektual të na shkojnë kot.

110. Shpeshtojeni lutjen: "O Allah, më fal mua dhe prindërit e mi!" sepse ajo përmbledh dy adhurime: kërkimin e faljes dhe mirësjelljen me prindërit. Sha'ravi

111. Shumë raste dështimi kanë qenë aq afër arritjes së suksesit sikur protagonistët e tyre të mos dorëzoheshin. Tomas Edison

112. Të këqijat e vjetra trajtoni me mirësi të reja sepse nuk ka gjë që e largon një të keqe të kaluar si një e mirë e tanishme. A nuk ka thënë Allahu xh.sh.: "...veprat e mira i shlyejnë veprat e këqija..." [Hud: 114] Hasan Basriu

113. Të suksesshmit shohin mundësitë, dështakët problemet.  

114. Truri është sikur muskujt: sa më shumë që e përdorë, aq më i fuqishëm bëhet.

115. Unë jam i vendosur për ta realizuar qëllimin tim; o do t’ia dal, o do t’ia dal, s’ka rrugë tjetër! Dale Carnegie

116. Vendosmëria është sekreti mbrapa çdo fitoreje e triumfi. Nelson Mendela

117. Vendosmëria për t’iu qasur vështirësive ndërton vetëbesimin dhe aftësinë për tu ngjitur edhe në majat më të larta.

118. Vetëm talenti nuk mjafton. Vazhdo dhe mos u ndal sepse në botë nuk diçka që mund ta zërë vendin e insistimit. Ray Kroc

119. Vija ndarëse ndërmjet të mundurës dhe pamundurës qëndron tek vendosmëria dhe këmbëngulësia e individit. Muhammed Ali

120. Vuhejb bin Virdi ka thënë: Nëse ke mundësi që në rrugën e Allahut të jesh gjithmonë i pari, bëje, mos hiq dorë! 

  NDIHMA DHE SOLIDARITETI NË KOHË KRIZASH

HYRJE

Tema që do ta shtjellojmë në këtë hutbe ka të bëjë me solidaritetin në kohë krizash. Siç e dini, fatkeqësitë prodhojnë fatkeqësi. Përhapet një sëmundje ndërsa nuk është vetëm shëndeti ai që rrezikohet por edhe mirëqenia. Kufizimet në lëvizje, pengesat në furnizim, pamundësia për punë dhe angazhim, shkaktojnë kriza ekonomike. Për këtë shkak, në kohë të tilla kërkohet funksionalizimi i aspektit human dhe solidar.

Për ne si besimtarë, angazhim solidar ka rëndësi të veçantë pasi që:

  • reflekton vëllazërinë e vërtetë fetare. Allahu xh.sh.[1], dhe i Dërguari i Tij, Muhammedi a.s., na kanë treguar se ne jemi vëllezër të njëri tjetrit dhe se kjo vëllazëri duhet të tejkalojë formalitetet për të marrë trajtë konkrete. Më saktë, duhet të shkrihemi në njëri tjetrin, veten ta shohim tek tjetri, ta bashkëndjejmë dhimbjen me njëri tjetrin[2];
  • tregon dhe mat nivelin tonë të fetarisë. Që ta dimë se sa jemi fetarë, duhet të shikojmë se me çfarë punësh merremi. Muhammedi a.s., ka thënë: “Njeriu më i mirë është ai që më i dobishmi për njerëzit.[3]
  • shpërfaq mirësitë e fesë sonë e cila humanizmin dhe ndihmën në fatkeqësi e sheh si pikëtakim të njerëzimit, pavarësisht dallimeve që mund të kenë në fe, racë, gjuhë, etj.  

 

Solidariteti material

Ndihma që ne mund të japim si besimtarë në kohë të këtilla nuk është thjesht diçka me të cilën ne ia largojmë urinë a etjen dikujt por një vepër e cila ndikon edhe në ruajtjen e moralit dhe vlerave të shoqërisë[4]. Pra, ne duke dhënë ndihma, shoqërinë e mbajmë të bashkuar dhe të lidhur për vlerave.

Për këtë shkak, kërkesat e njerëzve që na drejtohen në kohë të këtilla, nuk duhet shikuar si diçka që na bezdis, si diçka që na shqetëson, sepse, ata që ndihmojnë në kohë të këtilla janë të përzgjedhurit e Allahut xh.sh. Aliu r.a. ka thënë: “Allahu i ka krijuar disa njerëz për të tjerët, të cilët i ka bërë bajraktarë të tyre dhe adresë të mirësisë. Tek ata drejtohen njerëzit në kohë nevoje. Ata janë të sigurtit në Ditën e Llogarisë.[5]

Pra, nëse dikush drejtohet tek ti, dije se ti je i përzgjedhur nga Allahu. Halid el-Kasri ka thënë: “...Dijeni se kërkesat e njerëzve drejtuar juve janë mirësi e Allahut ndaj jush, andaj, mos u bezdisni prej tyre...[6]

Një prej formave se si mund të ndihmojmë njerëzit është dhe puna e borxheve. Pejgamberi a.s., na ka treguar se ata që ua shtyjnë njerëzve borxhet, pra ua lehtësojnë gjendjen, do të jenë të lehtësuar prej Allahut xh.sh., dhe për më tepër, çdo ditë që ua shtyjnë afatin njerëzve, do t’iu llogaritet si ditë lëmoshe[7].  

Se çfarë vlere ka një angazhim i këtillë, mund të mësojmë nga Kur’ani, i cili paranë tonë që e japim për të varfrit, e konsideron si hua ndaj Allahut xh.sh.

﴿ مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّـهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ أَضْعَافًا كَثِيرَةً ﴾

Kush është ai që i jep hua Allahut – hua të bukur, e që Ai ia kthen shpërblimin shumëfish?...” [Kur’ani: Bekare: 245]

Kush mund të na shpërblejë më mirë se Allahu xh.sh., i Cili një sadaka, qoftë edhe në madhësinë e një kokrre hurme, e shndërron në madhësi të një kodre. Muhammedi a.s., ka thënë:

مَن تَصَدَّقَ بعَدْلِ تَمْرَةٍ مِن كَسْبٍ طَيِّبٍ، ولَا يَقْبَلُ اللَّهُ إلَّا الطَّيِّبَ، وإنَّ اللَّهَ يَتَقَبَّلُهَا بيَمِينِهِ، ثُمَّ يُرَبِّيهَا لِصَاحِبِهِ، كما يُرَبِّي أَحَدُكُمْ فَلُوَّهُ، حتَّى تَكُونَ مِثْلَ الجَبَلِ

“Atij që prej fitimit hallall jep lëmoshë sa një hurmë, ndërkohë Allahu e pranon vetëm hallallin, Allahu do t’ia pranojë me të djathtën e Tij, pastaj pronarit të saj ia rrit atë siç e rrit dikush prej jush mëzin, derisa (shpërblimi) të bëhet sa kodra.[8]

Nga këtu, njëri nga gjeneratat e para, Jahja b. Muadhi, ka thënë: Nuk di farë (kokërr) tjetër që peshon sa kodrat e dynjasë përveç (kokrrës së) lëmoshës.

 

Solidariteti moral

Fetarisht, pamundësia për të bërë mirë materialisht, nuk nënkupton tërheqjen nga angazhimi për të mirën kolektive. Angazhimi ynë në kohë të këtilla është dhe moral. Pejgamberi a.s., na ka mësuar se lëmosha nuk manifestohet vetëm materialisht por edhe moralisht. Më drejtë, nëse në kohë të këtilla:

  • e udhëzon një të paudhëzuar, e një këshillon një gabimtar, e ndalon një të keqe që mund të përhapet, atëherë ke shpërblim të madh.
  • nëse dikujt ia kumton një lajm të gëzueshëm, pra përhap shpresë e optimizëm, ke bërë një vepër të cilën Muhammedi a.s., e ka klasifikuar si veprën më të mirë.
  • nëse lutesh për dikë që është sprovuar sepse lutja në distancë ka efekt pranimi tek Allahu xh.sh. Sahabiu i nderuar, Ebu Derda r.a., ka thënë: “Unë kërkoj falje në sexhde për shtatëdhjetë vëllezër të mi, duke e përmendur secilin veç e veç me emër dhe mbiemër.[9]

Krahas këtyre, ka edhe diçka tjetër që na duhet ta kemi parasysh shumë. Përmbajtja nga ajo që mund ta provokojë xhelozinë dhe hasedin e vëllezërve dhe motrave tona të prekura nga fatkeqësia. Të kursehemi nga prezantimi i luksit në këtë kohë kur njerëzit e kanë brengë sigurimin e kafshatës së gojës. Sufjan bin Ujejne ka thënë: “Ka qenë një njeri që thoshte: Unë urrej të vishem me rroba të reja nga frika që të më sheh fqinji im dhe të më përgojojë e kështu të bëjë mëkat.[10]

 

 -------------------------------------------------------

[1] Shih: Kur’ani: Huxhurat: 10.

[2] Shih hadithin e shënuar nga Buhariu dhe Muslimi: “Nuk ka besuar plotësisht askush përderisa për vëllain e vet të mos e dojë atë që e do për vete!”

[3] Shih Essilsiletu essahihah, nr. 906.

[4] Pejgamberi a.s., në hadithin e tre vetave që i zuri nata në shpellë dhe që nuk mund të dilnin prej saj për shkak të një guri të madh që kishte rënë dhe ua kishte bllokuar daljen, përmend edhe rastin e një gruaje të ndershme, të cilën gjendja e rëndë ekonomike e kishte shtyrë të shkonte dhe ta shiste trupin e saj përkundër asaj se nuk ishte e pandershme. Allahu e kishte mbrojtur nga kjo e keqe duke e udhëzuar njeriun të cilit i kishte shkuar në derë për ndihmë...Po kështu edhe hadithi tjetër i dhënies së lëmoshës një gruaje të pandershme e që ishte interpretuar si mënyrë e parandalimit të shthurjes dhe degjenerimit moral. Shih: Buhariu, nr. 1421.

[5] Muhammed bin Ali bin Mejmun en-Nersi, Thevabu kadai havaixhi-l-ihvan, fq. 80.

[6] Thealebiu, El-Letaif ve-dh-Dharaif, fq. 131.

[7] Shih: Essilsile essahihah, 1/170.

[8] Hadithin e shënon Buhariu në Sahih, nr. 1410.

[9] Tarihu Bagdad, 13/132.

[10] Imam Ahmedi, Ez-Zuhd, fq. 437.

VIDEOS / YOUTUBE
Etika e duase Rendesia e duase Vlera e duase Duaja e Ademit a.s.
AUDIO / FOTO

Biografia Artikuj Media Libraria Dosje Problematika
bashkëkohore
Opinione dhe
reagime
Studime dhe
hulumtime
Kontakt
  Akide Video Libra Ramazani   Opinione Fetare  
  Islam Audio Recensione librash Haxhi   Reagime Shkencore  
  Tefsir Foto            
  Hadith              
  Dave              
  Histori islame              
  Orientalizem              
  Kulture dhe civilizim              
  Avancim personal              
  Hutbe              
  Tregime              

Të gjitha të drejtat e rezervuara - 2013