Biografia Artikuj Media Libraria Dosje Problematika bashkëkohore Opinione dhe reagime Studime dhe hulumtime Kontakt
  RAMAZANI, MUAJ I KUR’ANIT

RAMAZANI, MUAJ I KUR’ANIT

 

[Hyrje]

Ramazani është muaji në të cilin filloi shpallja e Kur’anit, librit të cilin Allahu i Madhëruar e zgjodhi për njerëzimin si udhërrëfyes për në rrugën e cila garanton lumturinë në të dy botët. Përzgjodhi natën më të mirë, Natën e Kadrit, që ta çelë shpalljen e tij, për të na treguar se mësimet dhe mirësitë me të cilat disponon ky libër janë vërtetë të shumta dhe të pazëvendësueshme, veçmas nëse kihet parasysh misioni përmbyllës që ka Kur’ani. Pra, duke qenë se pas tij më nuk ka shpallje tjera nga qielli, atëherë Kur’ani ngelë absolutisht i pazëvendësueshëm. Allahu i Madhëruar duke na kujtuar këto karakteristika të përgjithshme të Kur’anit thotë: 

﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ﴾

Muaji i Ramazanit është ai, në të cilin ka zbritur Kurani, që është udhërrëfyes për njerëzit, plot me shenja të qarta për rrugën e drejtë dhe dallues (i së mirës nga e keqja)...” [Bekare, 185]

﴿ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِناً عَلَيْهِ ﴾

Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre...” [Maide, 48]

Marrë parasysh këto veçori, Kur’ani është libër ndryshe nga librat tjerë fetarë për nga saktësia, mësimet dhe ndikimi.

Kjo hutbe në fokus ka dëshmi të cilat provojnë madhështinë e Kur’anit sipas tre fushave të përshkuara më lartë.    

 

[Kur’ani, libër hyjnor]

Kur’ani është libër të cilin Allahu ia shpalli Muhammedit a.s., nëpërmjet melekut Xhibril. Roli i Muhammedit a.s. është kumtues dhe shpjegues. Pra, Muhammedi a.s., nuk është autor i Kur’anit, siç gabimisht mendojnë disa[1]. Kur’ani, është libër në përkatësinë hyjnore të të cilit nuk ka dyshim [Bekare, 2]. Atë e shpalli Allahu duke marrë njëherësh përsipër edhe ruajtjen e tij nga çfarëdo ndryshimi a shtrembërimi.

﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ

Sigurisht, Ne e kemi shpallur Kuranin dhe, sigurisht, Ne do ta ruajmë atë.” [Hixhr, 9]

Ajo që dëshmon se Kur’ani është hyjnor e jo njerëzor është përmbajtja e tij. Në Kur’an, Allahu na bën thirrje t’i referohemi kësaj përmbajtje, sepse saktësia e saj absolute dhe përsosuria e saj prej hyjnoreje dëshmojnë një gjë të tillë.

﴿أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلَافًا كَثِيرًا

A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.” [Nisa, 82]

Kur’ani nuk ka mjaftuar me këtë thirrje. Për ta dëshmuar se është hyjnor dhe jo njerëzor, ka shpallur sfidë që dikush nga njerëzit ose të gjithë bashkë të angazhohen që t[ sjellin diçka të ngjashme me të, sfidë kjo që vlen deri në përfundim të kësaj dynjaje. Në Kur’an Allahu shpall këtë sfidë.

﴿فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِّثْلِهِ إِن كَانُوا صَادِقِينَ﴾

Atëherë le të sjellin një libër të ngjashëm me të, nëse ajo që thonë është e vërtetë!” [Tur, 34][2]

 

[Kur’ani, libri me udhëzimin më të mirë]

Veçori tjetër e Kur’anit është përmbajtja doktrinarë e tij. Mësimet e Kur’anit janë më të mirat, më të qëlluarat, më të dobishmet. Ja çfarë na mëson Allahu i Madhëruar:

﴿إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ﴾

Në të vërtetë, ky Kuran udhëzon drejt asaj që është më e mira...” [Isra, 9]

Komentuesit e Kur’anit kanë përmendur se “më e mira” e përmendur në ajet prefshin tërë atë që gjendet në Kur’an, pra të gjitha mësimet e tij janë absolutisht më të mira, sepse nuk ka gjë në këtë ejtë që na duhet e që Kur’ani nuk e ka përfshirë.

﴿مَّا فَرَّطْنَا فِي الكِتَابِ مِن شَيْءٍ

...Ne nuk kemi harruar asgjë në Librin Tonë...” [En’amë: 38] [3]

 Sa për ilustrim:

-          Kur’ani përmban konceptin më të mirë për besimin në Zot, i cili parashtrohet edhe në mënyrë logjike. P.sh. kur Zoti na mëson se nuk duhet të ketë më shumë se një Zot që qeveris me gjithësinë, na tregon se, logjikisht, prania e më shumë se një zoti, nuk mund të ndodhë sepse do të kishim dy krijues, dy urdhërues, dy ndalues, dy që japin jetë, dy që marrin jetë, gjëra këto që nuk paramendohet të ketë më shumë se një Zot, ndryshe, gjithçka do të shkatërrohej [Kur’ani: Enbija: 22]. 

-          Kur’ani përmban konceptin më të mirë sa i përket balancimit ndërmjet shpirtërores dhe materiales, fesë dhe dynjasë. Besimtari urdhërohet të falet por edhe të punojë [Kur’ani: Kasas: 77; Xhumuah: 10], të jap për të tjerët por edhe ta ruajë pasurinë [Kur’ani: Isra: 29; Furkan: 67], të hajë e të argëtohet por jo të kalojë në nivele shthurje [Kur’ani: A’rafë: 31]. 

-          Kur’ani përmban kodin më të mirë etik, i cili refuzon që besimtari të zbret në nivel të injorantëve [Kur’ani: Al Imran: 133-134; A’rafë: 199]. Përmbajtja e tij etike është ajo që Muhammedi a.s., e shpreh si mision të tij: “Unë jam dërguar për të përsosur vlerat morale.[4]

 

[Kur’ani, libër këshillimi]

Përmbajtja e Kur’anit e parashtruar me urtësi hyjnore shërben për të këshilluar njerëzit që të drejtohen në rrugën që është më e mira. Mësimet e tij janë aq të fuqishme saqë as gurët nuk mund t’i përballojnë.

﴿ لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ﴾

 Sikur këtë Kuran t’ia shpallnim ndonjë mali, ti do ta shihje atë (mal) të përulur dhe të copëtuar nga frika e Allahut...” [Hashr: 21]

Ky ajet, siç kanë shënuar komentuesit, është dëshmi për fuqinë ndikuese të Kur’anit, sepse është ndryshe nga fjalët tjera, nga këshillat tjera, nga rrëfimet tjera. Kur’ani pushton njeriun, e tërheq, e me stilin mahnitës e josh, me mësimet e dobishme e përfiton,  ndryshon. Dikush nga dijetarët paskësh thënë fare në fund të jetës se po të dinte në fillim për mësimet e Kur’anit dhe urtësitë e tij të panumërta, nuk do të angazhohej me asgjë tjetër. Kur’ani, që nga koha e Muhammedit a.s., e deri në kohën tonë, shumë nga ata që janë njoftuar me Kur’an, e kanë pranuar atë. Madje, edhe sipas UNESCO-s, Kur’ani është libri që më së shumti lexohet në botë.  

 

[Përfundim]

Nëse Ramazani është muaji i Kur’anit, atëherë ai meriton të jetë prioritet ynë në Ramazan, jo vetëm për ta lexuar, për shpërblim, por edhe për tu ndalur tek këshillat e porositë e tij për të marrë mësim.

Allahu na bëftë ithtarë të Kur’anit dhe na lartësoftë me të në dunja dhe ahiret!

 



[1] Edhe në të kaluarën, disa e akuzonin Muhammedin a.s. se kinse ai paskësh marrë këtë Kur’an nga të tjerët, pra mohonin atributet hyjnore të tij. Shih Kur’anin: Furkan, 4-6; Nahl, 103.

[2] Shih edhe: Bekare: 23; Hud: 13; Isra: 88.

[3] Shih edhe: Nahl: 89; Isra: 12; Merjem: 64.

[4] Hadithin e shënojnë Ahmedi, Nesaiu dhe Buhariu në Edeb el-Mufred. Albani thotë se është hadith hasen.

  PËRMASAT KULTURORE TË UDHËPËRSHKRIMEVE – RECENSIM I LIBRIT ’14 DITË NË KOSOVË’ TË AUTORIT ABDUL AZIZ KASIM

PËRMASAT KULTURORE TË UDHËPËRSHKRIMEVE  – RECENSIM I LIBRIT ’14 DITË NË KOSOVË’ TË AUTORIT ABDUL AZIZ KASIM

 

[Hyrje]

Udhëtimet janë pjesë e pandarë e jetës së njeriut. Nuk është thjesht kërkesa për të përmbushur nevojat jetësore bazë ajo që ka shtyrë njeriun të udhëtojë, por edhe kureshtja për tu njohur me njëri tjetrin, gjegjësisht me kulturat, traditat dhe përvojat e ndryshme të njëri tjetrit. Ky dallim kulturor, siç na mëson Kur’ani[1] është pasuri të cilën njerëzit duhet ta shkëmbejnë ndërmjet vete. Së këndejmi, për të realizuar këtë objektivë, natyrshëm kanë lindur udhëtimet, të cilat me kalimin e kohës, kanë evoluar në përshkrime me vlera të veçanta gjeografike, historike, kulturore por edhe letrare.  
Image may contain: Sedat Gani Islami

Pikërisht për shkak të këtyre vlerave dhe rëndësisë që ato kanë në formimin shpirtëror[2], intelektual[3] dhe kulturor, (udhë)përshkrimet vazhdojnë ta luajnë rolin e tyre edhe sot, kur teknologjia ka arritur këtë zhvillim që ka. Udhëtimet vazhdojnë të hapin rrugë dhe shtigje të cilat lehtësojnë lidhjen kulturore ndërmjet popujve edhe sot, bile, ato, siç do të shprehej një studiues, janë pengesë para globalizimit kulturor, i cili mëton të shkrijë kulturat në një dhe jo të zhvillojë marrëdhënie reciproke ndërmjet tyre.

Se udhëtimet sot kanë këtë rëndësi flet edhe libri të cilin po e promovojmë, pra libri i mikut të Kosovës, Abdul Aziz Kasimit ’14 ditë në Kosovë.’

 

[Të dhëna për librin]

Titulli: 14 ditë në Kosovë 18 prill – 1 maj 2018 (14 يوما في كوسوفا 18 أبريل – 1 مايو 2018)

Autor: Abdul Aziz Kasim

Botues: Rijad: Mektebetu err-Rrushd, 2019

Faqe: 336, B5.

 

[Elementet dalluese të udhëpërshkrimit ’14 ditë në Kosovë’]

Libri udhëpërshkrues i Abdul Aziz Kasimit është i veçantë, për disa shkaqe:

1)      Motivi human dhe fetar

Autori ka një rrëfim me Kosovën. Ka qenë i angazhuar në formacionet humanitare gjatë luftës, andaj, duke qenë dëshmitar i asaj drame tragjike, dëshira për tu kthyer prapë në Kosovë për të parë nga afër fatin e një populli të përvuajtur ka ekzistuar gjithnjë tek ai. Shto kësaj edhe faktin se me ne ndanë të njëjtën fe, andaj lidhja kalon në dimensione tejet të veçanta. Kjo e ka shtyrë autorin që librin t’ia dedikojë Besartës, vajzës së komandantit Adem Jashari, e cila i shpëtoi masakrave për të ngelë si dëshmitare e kësaj barbarie dhe këtij gjenocidi ndaj një populli t pafajshëm.   

2)      Stili i veçantë i të shkruarit

Për shkak të natyrës dhe misionit, udhëpërshkrimet nuk janë specialitet i çdokujt. Në fakt, ka disa kushte që duhet plotësuar ai që dëshiron të merret me shkrime të kësaj natyre. Ekspertët kanë përmendur formimin profesional, respektivisht aftësinë dhe shkathtësinë e shkrimtarit për të përshkruar, sepse një udhëpërshkrues duhet të jetë shkrimtar dhe etnograf[4], dhe udhëtimet, në mënyrë që përshkrimet të jenë produkt i asaj që ka parë përjetuar nga afër shkrimtari[5]. Këto dy kushte i gjejmë të pranishme tek autori, i cili, me profesion është gazetar dhe shkrimtar me përvojë të gjatë. Aftësia e tij për të përshkruar ngjarjet është e mahnitshme. Librin e ka ndarë në 14 pjesë, sipas ditëve të vizitës, në të cilat ka trajtuar ngjarje të ndryshme, që, ndonjëherë duke u thelluar në lexim të japin përshtypjen se dita e tij zgjat me dekada ose edhe shekuj. Autori zgjedh që secilën ditë ta hap me një thënie, si çelës i çështjeve që do të trajtojë brenda saj. Ditën e parë e hap me një thënie, që në fakt flet për temën dhe mesazhin e librit në tërësi: “Bota është sikur libri. Ai që nuk udhëton, do ta lexojë vetëm një faqe të këtij libri.” Pastaj, për ta dëshmuar anën letrare, që e ka specialitet, autori përdor vargje poetike, në të shumtën e rasteve të marra nga poetë shqiptarë. Kur të jemi tek përshkimet ka diçka të veçantë tek stili i autorit. Ai nuk i vështron sheshet dhe monumentet, siç bën një vizitor i rëndomtë. Ai mundohet ta bëjë secilën nga këto sheshe ose monumente të flet e të rrëfejë për veten, të zbulon atë që fsheh.  E shohim ndërsa shëtit në shesh të Prishtinës, kujton protestat e shqiptarëve të cilët kanë shfrytëzuar këtë shesh për të kërkuar të drejtat e tyre. Nga përshkrimi, autori të jep përshtypjen se nuk është thjesht një përshkrues por njëri nga ata që i është bashkuar turmës dhe bashkë me ta brohorit e kërkon të drejtat. Kjo ka rëndësi të veçantë sepse, siç shprehet Sejjid Hamid Sejjaxh, përshkrimet duhet bërë në atë mënyrë që të ndikojë tek thellë tek njeriu.., në mënyrë përmbledhja e ngjarjeve të jetë joshëse dhe atraktive[6].   

Si element tjetër i këtij stili të lartë të sharkimit është dhe gjithëpërfshirja. Duke qenë se udhëpërshkrimet janë si të thuash burime të përgjithshme në të cilat përfshihen aspekte të ndryshme historike e kulturore, brenda kopertinave të këtij libri autori arrin të përmbledhë shkëlqyeshëm historinë, traditat, kulturën dhe personalitetet tona emblematike.

3)      Paanshmëria

Autori, ndonëse është mik dhe dashamir i shqiptarëve, në shkrim i përmbahet rreptë kritereve, andaj vlerësimin e ngjarjeve, ndodhive, dukurive e bën mbi bazën e kritereve, jo emocioneve.     

 

[Misioni imazhndreqës i këtij udhëpërshkrimi]

Autori është shumë korrekt. Përvoja e tij e gjatë me udhëtimet e ka bërë që, siç shprehet edhe vet, të ketë kujdes të shtuar në udhëtime. Tregon se përshtypjet e tij fillestare para nuk kanë qenë ato që i ka fituar më pas. Duke qenë se vinte në një vend që nuk e njihte, kishte rezervat e veta, veçmas pas përvojave të hidhura që kishte me vizitat në vende të ish-BRSS-së. Në fakt, nuk ishte vetëm siguria por edhe bindje tjera bazë. P.sh., siç tregon autori në botën arabe për ne është besuar se jemi turq të mbetur nga perandoria osmane, pra jo se jemi popull autokton, se kemi gjuhën dhe traditat tona që na dallojnë nga të tjerët. Qëndrimi nga afër me kosovarët e bën që të ndryshojë për të mirë përshtypjet dhe informatat, dhe këtu qëndron edhe rëndësia e udhëpërshkrimeve  dhe vizitave në kohën tonë. Në fakt, ai, me misionin prej zbuluesi kulturor, arrin të shënjojë tipare që neve na dallojnë nga të tjerët, si: besa, mikpritja,  modestia, mirënjohjen.

Duke folur për Kosovën, ai nënvizon edhe diçka të rëndësishme sa i përket jetës fetare, respektivisht angazhimin e BIRK për të parandaluar rrymat e huaja në Kosovë, për çka nuk kursehet nga fjalët miradije për myftiun e Kosovës, Naim ef. Tërnavën.

Por autori nuk dëshiron të përmirësojë vetëm perceptimet e arabëve për ne, por edhe tona për arabët. Ndërsa përmend angazhimin e madh humanitar të Arabisë Saudite dhe EBA, ai shfrytëzon rastin që të tregojë se rrymat ekstreme nuk janë ato që përfaqësojnë arabët.

 

[Shkëmbimi i përvojave dhe praktikave dhe ofrimi i këshillave dhe ideve]

Libri i Abdul Aziz Kasimit i shërben fund e krye shkëmbimit të kulturave dhe përvojave. Ndërsa flet për vakëfet në Kosovë, ai na ofron një shembull se si mund të avancojmë me vakëfet, që të kalojmë me to nga burime konsumuese në burime gjeneruese.

Autori, duke folur për veprimtarinë fetare në Kosovë, evidenton disa pika, në të cilat fshihet sekret i madh i suksesit. Më qartë, reputacionin dhe angazhimin vetëmohues të institucioneve fetare, në njërën anë, dhe thjeshtësinë dhe modestinë e lidershipit fetar, i sheh të rralla, andaj edhe duke u bazuar në këtë, propozon që Kosova ta ketë primatin në rajon edhe në arsimin e lartë, respektivisht të mos mjaftojë me një fakultet por ta ketë një universitet për tërë rajonin. 

 

[Përfundime]

Në fund, ndërsa po e përmbyll këtë fjalë timen, dua ta falënderoj autorin për këtë libër madhështor. Ai nuk është thjesht një guidë turistike por edhe një ambasador yni në botën arabe, i cili do të përmirësojë shumë nga përshtypjet dhe informatat e gabuara që qarkullojnë për Kosovën dhe shqiptarët. Nga kjo perspektivë, libri shërben si referencë edhe për studiuesit, siç thotë autori, të cilët mund të gjejnë të dhëna të sakta për vendin tonë. 

Po kështu, edhe thirrja e autorit për të kontribuar ne, për historinë, figurat dhe personalitetet tona, me shkrime në arabisht, duhet parë si kërkesë me rëndësi, pasi që kështu ne promovojmë historinë tonë në mënyrë të verifikuar.

Edhe një herë, në emër të të gjithë neve, popull e institucione, faleminderit shumë për këtë libër dhe këtë miqësi të sinqertë!

Zoti iu begatoftë me mirësi dhe suksese të pafundme!

   

 



[1]Në arabisht: 14 يوما في كوسوفا 18 أبريل – 1 مايو 2018.

[2] Shih: Kur’ani: 40: 21.

[3] Sipas një shkrimtari francez të shek.. XVIII, udhëpërshkrimet janë shkollat më të rëndësishme të formimit intelektual. Shih: Husejn Muhammed Fehim, Edeb err-rrihlat, (Kuvajt: Alem el-marifeh nr. 138, 1989), f. 17.

[4] Shih: Husejn Muhammed Fehim, Edeb err-rrihlat, op. cit., f. 9.

[5] Ali Afifi Gazi, Kitabat err-rrehhaleh masdarun tarihij, (Rijad: Kitab el mexheleti el-arabijjeh 262, 2018), f. 13.

[6] Shih: Sejjid Hamid Sejjaxh, Mishvar kutub err-rrihleh kadimen ve hadithen, (Kajro: Mektebet Garib li-t-tibaah), f. 7.

  NATA E KADRIT DHE SADAKAJA E FITRIT

[Hyrje]

Dalëngadalë po i afrohemi fundit të Ramazanit, këtij muaji të bekuar e fisnik, atmosfera shpirtërore e të cilit sjell një ndryshim pozitiv në nivel individual e shoqëror. Ramazani që nga dita e parë ofron mundësi të shumta shpërblimi, falje, afrimi tek Allahu. Është muaji që ofertat për ta fituar Xhennetin i ka të hapura gjatë gjithë kohës. E tash, kur po afrohet koha e ndarjes me të, Ramazani ofron shpërblimin më të madh, atë të Natës së Kadrit, që konsiderohet shpërblimi jetësor, e mira më e madhe që mund ta fitojë një besimtar. Kështu, hutben e kësaj dite të madhe të xhumasë, nuk kemi si të mos ia kushtojmë kësaj nate të bekuar, respektivisht vlerës dhe rëndësisë së saj.

 

[Nata e Kadrit]

Nata e Kadrit është nata e mirësive, nata në të cilën Allahu e filloi shpalljen e Librit të Tij, Kur’anit. Adhurimi në këtë natë kap vlerën e adhurimit të njëmijë muajve. Në Kur’an, Allahu na flet për këto karakteristika të kësaj nate e thotë:

﴿إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ ﴿١﴾ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ ﴿٢﴾ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ ﴿٣﴾ تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ ﴿٤﴾ سَلَامٌ هِيَ حَتَّىٰ مَطْلَعِ الْفَجْرِ ﴾

Ne e kemi zbritur (Kuranin) në Natën e Kadrit. 2. E kush mund të ta shpjegojë ty se ç’është nata e Kadrit? 3. Nata e Kadrit është më e mirë se njëmijë muaj. 4. Engjëjt dhe Shpirti (Xhebraili), me lejen e Zotit të tyre, zbresin në këtë natë, me të gjitha vendimet. 5. Paqe është ajo deri në lindjen e agimit.” [Kadr: 1-5]

Muhammedi a.s., ka thënë: “Kush falet në Natën e Kadrit, me besim dhe vetllogari, do t’i falen mëkatet e mëparshme.” (Buhariu dhe Muslimi)

Nata e Kadrit quhet me këtë emër për shkak të ‘kadrit’ vlerës dhe pozitës që ka dhe për shkak se në këtë natë bëhet caktimi vjetor i tërë asaj që do të ndodhë brenda një viti. Duke na folur për këtë të fundit, Allahu thotë:

﴿فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ﴾

Në atë (natë të zbritjes së Kuranit) vendoset çdo punë e urtë.” [Duhan: 4]

Për këtë shkak, angazhimi për këtë natë dhe në këtë natë duhet të jetë i madh, sepse është mundësia më e madhe e jetës sonë. Ajshja r.a., transmeton ta ketë pyetur Muhammedin a.s., se nëse Zoti do ta bekonte për këtë natë, atëherë çfarë lutje të bënte? Pejgamberi a.s., i kishte thënë: Thuaj: Allahumme inneke Afuvvun tuhibbu el-afve fa’fu anni! O Allahu im, Ti je Falës, e do faljen, andaj më fal mua! 

 

[Sadakaja e Fitrit]

Fundi i Ramazanit nuk sjell vetëm shpërblimin shpirtëror. Ramazani është muaj edhe i lëmoshës. Bile, për shkak të madhështisë së muajit, lëmosha në Ramazan konsiderohet të jetë më e mira. Muhammedi a.s. ka thënë: “Lëmosha më e mirë është në Ramazan.” (Tirmidhiu) Këtu mbase qëndron shpjegimi pse Pejgamberi , që gjithmonë ishte bujar, në Ramazan e shtonte bujarinë edhe më shumë.

Lëmosha e Ramazanit dallon nga lëmoshat e rëndomta për shkak të normës dhe efektit. Ibn Abbasi r.a., transmeton: “Pejgamberi  a.s., e obligoi zekatin e fitrit si pastrim për agjëruesin (nga gabimet eventuale në agjërim) dhe si ushqim për meskinët. Kush e jep para namazit është zekat i pranuar ndërsa kush e jep pas namazit, ajo mbetet lëmoshë e rëndomtë.

Pra, sadakaja e fitrit është:

-          obligim
-          jepet për ta pastruar agjëruesin nga gabimet e mundshme dhe të paqëllimta gjatë agjërimit
-          jepet për ta gëzuar një të varfër që edhe ai të mos ndihet keq ditën e festës kur të gjithë kremtojnë përfundimin e muajit të adhurimit.

 

Të nderuar vëllezër,

Siç e dini, Bashkësia Islame e Kosovës, me institucionet e saja administrative dhe arsimore, funksionon edhe falë këtij kontributi që besimtarët tanë dhurojnë çdo vit, andaj, edhe kësaj radhe apelon tek të gjithë ju që këtë kontribut ta jepni në këshillat lokalë të Bashkësisë Islame të Republikës së Kosovës, për të vazhduar bashkërisht rrugën tonë drejt sukseseve, veçmas në fushën e arsimit dhe edukimit fetar. Me këtë rast duam t’iu kujtojmë se Bashkësia Islame vazhdon të jetë zëri juaj më besnik dhe dora juaj e zgjatur tek të varfrit. Nëpërmjet organeve tona humanitare, shoqatës ‘Bereqeti’ me theks të veçantë, ne ndihmojmë me mijëra e mijëra familje çdo vit. Kështu, ndihma juaj materiale që ofroni në këtë fundramazan, qoftë me sadakatul fitrin, qoftë me zekat, do të nënkupton një përforcim të radhëve tona në fushën e humanizmit dhe të jetës e arsimit fetar.

 

Për fund,

Për ta përmbyllur Ramazanin suksesshëm na u dashka të angazhohemi në dy fusha, shpirtërore dhe shoqërore, andaj t’i shfrytëzojmë këto ditë që kanë ngelur në namaz, lexim të Kur’anit, lutje, dhënie të lëmoshës, në mënyrë që fundi i Ramazanit të na gjejë të falur e shpërblyer nga Allahu!
  ÇLIRIMI I MEKKËS – DHJETËDITËSHI I FUNDIT I RAMAZANIT

[Hyrje]

Ramazani është muaji në të cilin janë shënuar disa nga ngjarjet më të madhështore të cilat kanë ndryshuar rrjedhën e historisë njerëzore njëherë e përgjithmonë. Pavarësisht se kanë ndodhur shekuj më parë, ato vazhdojnë të jenë burim frymëzimi edhe sot. Një nga këto ngjarje është edhe Çlirimi i Mekkës, përvjetori i së cilës ka rastisur të jetë në këtë xhuma, andaj kjo hutbe do t’i kushtohet kësaj ngjarje të rëndësishme. Duke qenë se nga sonte hyjmë edhe në dhjetëditëshin e fundit të Ramazanit, që në kuptimin e përkushtimit për fitimin e faljes dhe mëshirës kanë rëndësi vendimtare pasi që në to është edhe Nata e Kadrit, atëherë pjesën e dytë të kësaj hutbe, do t’ia kushtojmë këtyre dhjetë ditëve. 

 

[Çlirimi i Mekkës]

Çlirimi i Mekkës është një nga ngjarjet më të rëndësishme në historinë islame dhe jo vetëm. Në Kur’an ka një kaptinë të tërë përkitazi me të, që madje edhe quhet sipas saj, kaptina el-Fet’h. Shkaqet pse ndodhi dhe mënyra se si ndodhi janë pasqyrë ku reflekton madhështia e kësaj feje dhe pejgamberit të saj. Pavarësisht që kurejshët e luftuan, Pejgamberi a.s., insistonte në paqe. Për këtë qëllim, edhe atëherë kur kurejshët e penguan nga kryerja e Umres, ai prapë ishte për paqe, madje edhe lidhi marrëveshje dhjetëvjeçare për ndalim të luftës. E kur kjo e fundit u shkel për shkak të pabesisë së idhujtarëve kurejshë, të cilët tinëzisht ndihmuan aleatët e tyre kundër aleatëve të Muhammedit a.s., duke shkaktuar vdekjen e më shumë se njëzet burrave prej tyre, atëherë Muhammedi a.s., u nis për në Mekkë për atë që Allahu e quan çlirim, ndihmë dhe fitore.

﴿إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُّبِينًا﴾

Ne të dhamë ty një fitore të qartë.” [Fet’h, 1]

﴿إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّـهِ وَالْفَتْحُ﴾

Kur të vijë ndihma e Allahut dhe çlirimi (i Mekës).” [Nasr, 1]

Si ngjarje, ka rëndësi të shumëfishtë në aspektin fetar, strategjik, social, moral, etj.

-          Sa i përket aspektit fetar, ajo është fitore e të vërtetës ndaj të pavërtetës ose besimit ndaj idhujtarisë. Është ligj i Allahut që e vërteta të triumfojë ani pse ajo mund të vonojë [Kur’ani: Isra, 81].

-          Në aspektin strategjik, kalimi i kurejshëve në Islam ka rëndësi të madhe. Pozita prej lideri në mesin e njerëzve kurejshët i bënte fis që ndikonte shumë edhe në vendimmarrjen e fiseve tjera. Kështu, me çlirimin e Mekkës dhe hyrjen e kurejshëve në Islam, shumë nga fiset arabe e pranuan Islamin. ata mbase mund të jenë të përmendurit në Kur’an:

﴿إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّـهِ وَالْفَتْحُ ﴿١﴾ وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّـهِ أَفْوَاجًا﴾

Kur të vijë ndihma e Allahut dhe çlirimi (i Mekës) dhe t’i shohësh njerëzit duke hyrë në fenë e Allahut grupe-grupe.” [Kur’ani: Nasr, 2].  

-          Çlirimi i Mekkës ka motiv social. Vështruar sipas shkakut të ndodhjes, pra shkeljes së marrëveshjes dhe vrasjes së më shumë se njëzet burrave nga fisi huza’ah që ishte në aleancë me Muhammedin a.s., Çlirimi i Mekkës është kryengritje kundër dhunës, pabesisë, tradhtisë. Është mbështetje publike e të dobëtit dhe qëndrim përkrah tij. Kur një pjesëtar i fisit huza’ah, Amr bin Salimi, shkoi në Medinë dhe e informoi Pejgamberin a.s., për tradhtinë e fisit beni bekr, që ishin në aleancë me kurejshët dhe që ishin ndihmuar prej tyre për vrasjen e pjesëtarëve të fisit huza’ah, Pejgamberi .a.s, i tha: “Ngadhënjeve, o Amr bin Salim!  Kjo për shkak se luftimi i zullumit dhe padrejtësisë është mision i kësaj feje, është objektivë të cilën dëshiron ta jetësojë në mesin e njerëzve. 

-          Çlirimi i Mekkës prezanton në mënyrë madhështore vlerat dhe tiparet e Muhammedit a.s. Pavarësisht se përjetoi ditë të rënda në Mekkë, duke rezultuar me largim të tij të dhunshëm prej saj, ai tani, kur kishte mundësinë të hakmerrej ndaj atyre që ia shkaktuan gjithë këto plagë, i fali. Për më shumë, ai refuzoi që çelësat e Qabesë t’i ketë dikush tjetër pos Uthman bin Talhasë, familja e të cilit tradicionalisht mbante këta çelësa. “Vetëm një zullumqar ua mohon këtë privilegj!”- i tha Muhammedi a.s., Uthman bin Talhasë. 

-          Çlirimi i Mekkës shpalos vlerat e çliruesve. Pejgamberi a.s., hyri në Mekke ndërsa nuk e ngrittë kokën lart. Nga modestia dhe falënderimi i madh për Allahun, qëndronte i përulur, sepse momentet e triumfit janë momente kur duhet falënderuar Allahu për to.

Natyrisht, mësimet e kësaj ndodhie të rëndësishme historike nuk mbarojnë me kaq. Ato janë më të shumta se që një hutbe mund t’i përfshijë. Qëllimi ynë ishte të ilustrojmë disa mësime të kësaj ngjarje, jo t’i përmbledhim ato.

 

[Dhjetë ditët e fundit të Ramazanit]

Dhjetë ditët e fundit të Ramazanit janë pjesa më e ndjeshme e tij për shkak të mundësive ekskluzive që ofrojnë. Në këto dhjetë ditë është edhe Nata e Kadrit dhe këtu qëndron arsyeja pse Muhammedi a.s., angazhohej më shumë në to se në ditët e mëparshme. Aisheja r.a., ka thënë: “Pejgamberi a.s., angazhohej në dhjetë ditët e fundit (me ibadet dhe vepra të mira) më shumë se që angazhohej në ditët tjera.“ (Muslimi) 

Porositë e Pejgamberit a.s, për këto dhjetë ditë të çmuara janë që adhurimit t’i përkushtohemi kolektivisht. Respektivisht kërkonte që familjes t’i kushtojmë rëndësi duke mos lejuar që shanset sikur Nata e Kadrit, që ka vlerë më shumë se një jetë e tërë njeriu, të kalojnë pa u shfrytëzuar. Pejgamberi a.s. ka thënë: “Kush falet në Natën e Kadrit me besim dhe vetllogari, i falen mëkatet e mëparshme.” (Buhariu dhe Muslimi)

Pra, duke iu përkushtuar adhurimit, ne mund ta fitojmë preminë e Ramazanit, faljen e mëkateve. Për këtë shkak, preferohet që këto dhjetë ditë të shmangen kontaktet e panevojshme me të tjerët. Ka qenë traditë e shokëve të Muhammedit a.s., që këto dhjetë ditë t’i kalojnë në xhami me arsyetimin se po duam ta ruajmë Ramazanin. Pra, duke qëndruar në xhami, shmangen bisedat e kota dhe  qëndrimet e padobishme, kështu që kjo krijon mundësinë vetvetiu për fitim të shpërblimit.

Me Natën e Kadrit do të merremi edhe xhumanë që vjen, pasi që është edhe nata e njëzeteshtatë kur shpresohet më shumë të jetë kjo natë. Megjithëkëtë, bazuar në porosinë profetike, neve na ngelet që, duke filluar nga sonte, ta rrisim intensitetin e adhurimit, sepse Nata e Kadrit mund të jetë edhe në net tjera. Pejgamberi a.s., ka thënë: “Kërkojeni Natën e Kadrit në dhjetë netët e fundit të Ramazanit…” (Muslimi)

Allahun e lusim të mos na privojë nga mirësitë e këtyre dhjetë netëve, e veçmas nga ajo e Natës së Kadrit!!!

  RAMAZANI, MUAJ I KUR’ANIT

RAMAZANI, MUAJ I KUR’ANIT

 

[Hyrje]

Ramazani është muaji në të cilin filloi shpallja e Kur’anit, librit të cilin Allahu i Madhëruar e zgjodhi për njerëzimin si udhërrëfyes për në rrugën e cila garanton lumturinë në të dy botët. Përzgjodhi natën më të mirë, Natën e Kadrit, që ta çelë shpalljen e tij, për të na treguar se mësimet dhe mirësitë me të cilat disponon ky libër janë vërtetë të shumta dhe të pazëvendësueshme, veçmas nëse kihet parasysh misioni përmbyllës që ka Kur’ani. Pra, duke qenë se pas tij më nuk ka shpallje tjera nga qielli, atëherë Kur’ani ngelë absolutisht i pazëvendësueshëm. Allahu i Madhëruar duke na kujtuar këto karakteristika të përgjithshme të Kur’anit thotë: 

﴿شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ﴾

Muaji i Ramazanit është ai, në të cilin ka zbritur Kurani, që është udhërrëfyes për njerëzit, plot me shenja të qarta për rrugën e drejtë dhe dallues (i së mirës nga e keqja)...” [Bekare, 185]

﴿ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِناً عَلَيْهِ ﴾

Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre...” [Maide, 48]

Marrë parasysh këto veçori, Kur’ani është libër ndryshe nga librat tjerë fetarë për nga saktësia, mësimet dhe ndikimi.

Kjo hutbe në fokus ka dëshmi të cilat provojnë madhështinë e Kur’anit sipas tre fushave të përshkuara më lartë.    

 

[Kur’ani, libër hyjnor]

Kur’ani është libër të cilin Allahu ia shpalli Muhammedit a.s., nëpërmjet melekut Xhibril. Roli i Muhammedit a.s. është kumtues dhe shpjegues. Pra, Muhammedi a.s., nuk është autor i Kur’anit, siç gabimisht mendojnë disa[1]. Kur’ani, është libër në përkatësinë hyjnore të të cilit nuk ka dyshim [Bekare, 2]. Atë e shpalli Allahu duke marrë njëherësh përsipër edhe ruajtjen e tij nga çfarëdo ndryshimi a shtrembërimi.

﴿إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ

Sigurisht, Ne e kemi shpallur Kuranin dhe, sigurisht, Ne do ta ruajmë atë.” [Hixhr, 9]

Ajo që dëshmon se Kur’ani është hyjnor e jo njerëzor është përmbajtja e tij. Në Kur’an, Allahu na bën thirrje t’i referohemi kësaj përmbajtje, sepse saktësia e saj absolute dhe përsosuria e saj prej hyjnoreje dëshmojnë një gjë të tillë.

﴿أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلَافًا كَثِيرًا

A nuk përsiatin ata për Kuranin! Sikur ai të mos ishte prej Allahut, do të gjenin në të shumë kundërthënie.” [Nisa, 82]

Kur’ani nuk ka mjaftuar me këtë thirrje. Për ta dëshmuar se është hyjnor dhe jo njerëzor, ka shpallur sfidë që dikush nga njerëzit ose të gjithë bashkë të angazhohen që t[ sjellin diçka të ngjashme me të, sfidë kjo që vlen deri në përfundim të kësaj dynjaje. Në Kur’an Allahu shpall këtë sfidë.

﴿فَلْيَأْتُوا بِحَدِيثٍ مِّثْلِهِ إِن كَانُوا صَادِقِينَ﴾

Atëherë le të sjellin një libër të ngjashëm me të, nëse ajo që thonë është e vërtetë!” [Tur, 34][2]

 

[Kur’ani, libri me udhëzimin më të mirë]

Veçori tjetër e Kur’anit është përmbajtja doktrinarë e tij. Mësimet e Kur’anit janë më të mirat, më të qëlluarat, më të dobishmet. Ja çfarë na mëson Allahu i Madhëruar:

﴿إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ﴾

Në të vërtetë, ky Kuran udhëzon drejt asaj që është më e mira...” [Isra, 9]

Komentuesit e Kur’anit kanë përmendur se “më e mira” e përmendur në ajet prefshin tërë atë që gjendet në Kur’an, pra të gjitha mësimet e tij janë absolutisht më të mira, sepse nuk ka gjë në këtë ejtë që na duhet e që Kur’ani nuk e ka përfshirë.

﴿مَّا فَرَّطْنَا فِي الكِتَابِ مِن شَيْءٍ

...Ne nuk kemi harruar asgjë në Librin Tonë...” [En’amë: 38] [3]

 Sa për ilustrim:

-          Kur’ani përmban konceptin më të mirë për besimin në Zot, i cili parashtrohet edhe në mënyrë logjike. P.sh. kur Zoti na mëson se nuk duhet të ketë më shumë se një Zot që qeveris me gjithësinë, na tregon se, logjikisht, prania e më shumë se një zoti, nuk mund të ndodhë sepse do të kishim dy krijues, dy urdhërues, dy ndalues, dy që japin jetë, dy që marrin jetë, gjëra këto që nuk paramendohet të ketë më shumë se një Zot, ndryshe, gjithçka do të shkatërrohej [Kur’ani: Enbija: 22]. 

-          Kur’ani përmban konceptin më të mirë sa i përket balancimit ndërmjet shpirtërores dhe materiales, fesë dhe dynjasë. Besimtari urdhërohet të falet por edhe të punojë [Kur’ani: Kasas: 77; Xhumuah: 10], të jap për të tjerët por edhe ta ruajë pasurinë [Kur’ani: Isra: 29; Furkan: 67], të hajë e të argëtohet por jo të kalojë në nivele shthurje [Kur’ani: A’rafë: 31]. 

-          Kur’ani përmban kodin më të mirë etik, i cili refuzon që besimtari të zbret në nivel të injorantëve [Kur’ani: Al Imran: 133-134; A’rafë: 199]. Përmbajtja e tij etike është ajo që Muhammedi a.s., e shpreh si mision të tij: “Unë jam dërguar për të përsosur vlerat morale.[4]

 

[Kur’ani, libër këshillimi]

Përmbajtja e Kur’anit e parashtruar me urtësi hyjnore shërben për të këshilluar njerëzit që të drejtohen në rrugën që është më e mira. Mësimet e tij janë aq të fuqishme saqë as gurët nuk mund t’i përballojnë.

﴿ لَوْ أَنْزَلْنَا هَذَا الْقُرْآنَ عَلَى جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ﴾

 Sikur këtë Kuran t’ia shpallnim ndonjë mali, ti do ta shihje atë (mal) të përulur dhe të copëtuar nga frika e Allahut...” [Hashr: 21]

Ky ajet, siç kanë shënuar komentuesit, është dëshmi për fuqinë ndikuese të Kur’anit, sepse është ndryshe nga fjalët tjera, nga këshillat tjera, nga rrëfimet tjera. Kur’ani pushton njeriun, e tërheq, e me stilin mahnitës e josh, me mësimet e dobishme e përfiton,  ndryshon. Dikush nga dijetarët paskësh thënë fare në fund të jetës se po të dinte në fillim për mësimet e Kur’anit dhe urtësitë e tij të panumërta, nuk do të angazhohej me asgjë tjetër. Kur’ani, që nga koha e Muhammedit a.s., e deri në kohën tonë, shumë nga ata që janë njoftuar me Kur’an, e kanë pranuar atë. Madje, edhe sipas UNESCO-s, Kur’ani është libri që më së shumti lexohet në botë.  

 

[Përfundim]

Nëse Ramazani është muaji i Kur’anit, atëherë ai meriton të jetë prioritet ynë në Ramazan, jo vetëm për ta lexuar, për shpërblim, por edhe për tu ndalur tek këshillat e porositë e tij për të marrë mësim.

Allahu na bëftë ithtarë të Kur’anit dhe na lartësoftë me të në dunja dhe ahiret!

 



[1] Edhe në të kaluarën, disa e akuzonin Muhammedin a.s. se kinse ai paskësh marrë këtë Kur’an nga të tjerët, pra mohonin atributet hyjnore të tij. Shih Kur’anin: Furkan, 4-6; Nahl, 103.

[2] Shih edhe: Bekare: 23; Hud: 13; Isra: 88.

[3] Shih edhe: Nahl: 89; Isra: 12; Merjem: 64.

[4] Hadithin e shënojnë Ahmedi, Nesaiu dhe Buhariu në Edeb el-Mufred. Albani thotë se është hadith hasen.

VIDEOS / YOUTUBE
RECENSIM I LIBRIT ’14 DITE NE KOSOVE’ TE AUTORIT ABDUL AZIZ KASIM Riperteritja e Imanit Devotshmeria synim kryesor i agjerimit Vlera e kohes
AUDIO / FOTO

Biografia Artikuj Media Libraria Dosje Problematika
bashkëkohore
Opinione dhe
reagime
Studime dhe
hulumtime
Kontakt
  Akide Video Libra Ramazani   Opinione Fetare  
  Islam Audio Recensione librash Haxhi   Reagime Shkencore  
  Tefsir Foto            
  Hadith              
  Dave              
  Histori islame              
  Orientalizem              
  Kulture dhe civilizim              
  Avancim personal              
  Hutbe              
  Tregime              

Të gjitha të drejtat e rezervuara - 2013